De Pasta van Marco Polo?

Een lekkere spaghetti bolognese met Parmezaanse kaas op een terrasje in de zomer, een zelfgemaakte lasagne thuis vers uit de oven of een heerlijke ravioli met walnoten bij de plaatselijke Italiaan?

We weten allemaal wat we bedoelen met de term ‘pasta’. Maar klopt dit beeld wel helemaal?

En waar komt pasta nu eigenlijk vandaan: uit een pakje of uit Italië.. of toch China?

Kortom: weten we wel waar we over praten als we het over pasta hebben?

De Pasta van Marco Polo? | Restaurant Diverso

pasta_diverso

 

Een lekkere spaghetti bolognese met Parmezaanse kaas op een terrasje in de zomer, een zelfgemaakte lasagne thuis vers uit de oven of een heerlijke ravioli met walnoten bij de plaatselijke Italiaan?

 

We weten allemaal wat we bedoelen met de term ‘pasta’. Maar klopt dit beeld wel helemaal?

 

En waar komt pasta nu eigenlijk vandaan: uit een pakje of uit Italië.. of toch China?

 

Kortom: weten we wel waar we over praten als we het over pasta hebben?

 

Droge pasta en verse pasta

 

Pasta is pasta, toch?

Niet helemaal. Pasta behoort tot de ‘noedelfamilie’ en is een deeg gemaakt van onder meer meel en water en je hebt twee varianten:

 

Droge pasta bestaat uit meel/bloem en water, heeft eigenlijk weinig smaak en wordt lekker door de saus die er bij geserveerd wordt. Deze variant is de bekendste en vind je in de (ongekoelde) schappen van  winkels en supermarkten

 

Verse pasta bestaat uit meel/bloem, water, eieren en (soms) olijfolie, is veel 'voller' van smaak dan de droge soortgenoot en is door de toevoeging van de eieren niet lang houdbaar. Deze variant wordt doorgaans zelf gemaakt of je vind ze in de koelvakken van winkels en supermarkten

 

In de volksmond is pasta een verzamelnaam voor Italiaanse noedels zoals spaghetti, ravioli en vermicelli. De pasta is honderden, zo niet duizenden, jaren oud. Maar is pasta ook echt Italiaans?

 

Hiervoor dienen we het stof van de geschiedenisboeken af te blazen want het blijkt ingewikkeld in elkaar te zitten…

 

Marco Polo's Noedels

 

Er bestaat namelijk een mythe dat de Venetiaanse handelsreiziger Marco Polo in 1292 op reis in het Verre Oosten/China, de eerste pasta’s aantrof en hier zo van onder de indruk was, dat hij deze  mee terugnam en introduceerde in Italië. Wat het begin van de pasta in Italië zou betekenen daarnaast zou dit betekenen dat pasta haar oorsprong in het Verre Oosten had, en niet in Italië.

 

Romeinen en Grieken aten pasta

 

Pasta_verkoperWanneer we verder zoeken komen we echter tot de conclusie dat pasta veel ouder is dan het verhaal over Marco Polo en pasta doet vermoeden. Echter hoe verder we teruggaan in de tijd, hoe vager de bewijsvoering wordt.

 

Er schijnt namelijk bewijs te zijn dat rond het jaar 100 na Christus een Romeinse noedel is gemaakt van dezelfde tarwe als waar pasta van wordt gemaakt. De Romeinen noemde deze noedel ‘lagane’, wat inderdaad veel lijkt op het hedendaags ‘lasagne’.

 

In tegenstelling tot pasta zoals wij het kennen, werden deze in die tijd gebakken in plaats van gekookt. Ondanks dat er een grote gelijkenis bestaat met pasta, wordt de ‘lagane’ algemeen niet beschouwd als de eerste vorm van pasta in de geschiedenis.

 

De Grieken kenden ook een soort pasta. Dit betrof een brede platte pasta ‘laganon’ (het is geen toeval dat dit veel lijkt op het eerder beschreven ‘lagane’) die veel lijkt op de moderne lasagne.

 

Arabische ravioli?

 

Een aantal eeuwen later, rond het jaar 800, vinden we nieuw bewijs.. met dank aan de Arabieren.

 

Je zou het niet direct denken maar het is bekend dat de keukens in Zuid-Italië in die tijd flink beïnvloed werden door Arabische invloeden.

 

Aangenomen wordt dat de Arabieren in die tijd een gedroogd ‘noedelachtig’ product hebben geïntroduceerd op Sicilië. De Sicilianen waren hier zo van onder de indruk dat ze deze pasta zelf leerden bereiden en sindsdien werd dit op grote schaal geproduceerd in Palermo (in die tijd een Arabische kolonie).

 

Aangezien de tarwe waarvan pasta wordt gemaakt in grote mate werd verbouwd in Italië, verspreidde zich dit product ook snel naar het Italiaanse vaste land. Rond het jaar 1300 is pasta erg populair, erg voedzaam bovendien en hierdoor ideaal voor lange reizen op zee. Pasta is in die tijd de hele wereld over gereisd en wordt sindsdien in verschillende vormen gemaakt.

 

Leuk om te weten: Er wordt gesteld dat het woord macaroni afgeleid is van het Siciliaanse 'maccaruni', wat 'met kracht tot een deeg gevormd’ betekent. Vroeger was er veel kracht nodig om het deeg te maken, dit werd vooral gedaan door het deeg met de voeten te kneden, een proces dat wel een hele dag kon duren.

 

pasta_eten

 

Pasta ontmoet de tomaat

 

Het laatste noemenswaardige wapenfeit over de geschiedenis van pasta is de ontmoeting met ‘De Tomaat’, maar dit was pas in de 19e eeuw. Na de ontdekking van tomaten in De Nieuwe Wereld heeft men een tijd lang gedacht dat deze niet eetbaar waren. De eerste documentatie van pasta met tomatensaus stamt uit 1839, en de rest is heerlijke geschiedenis.

 

Wie is nu de uitvinder van de pasta?

 

Een eenduidig antwoord is hier niet op te geven maar als (veilige) conclusie kunnen we stellen dat pasta onafhankelijk van elkaar in diverse culturen is ontstaan en van daaruit over de hele wereld verspreid is. Waarbij China en Italië de meest voor de hand liggende bakermatten van de pasta zijn (althans pasta zoals we die tegenwoordig kennen).

 

Dus wanneer je de volgende keer een bord heerlijke pasta voor je hebt staan, denk dan heel even aan de Romeinen, de Grieken, de Arabieren, de Chinezen en Marco Polo… Want die pasta op jouw bordje heeft een lange reis door de tijd af moeten leggen!

 

Eet smakelijk! Bon appetit! 

 

Tot Diverso!